Deze website gebruikt cookies. Meer informatie over de cookies vindt u in het cookiebeleid. Door verder te surfen geeft u ASP toelating om de cookies te gebruiken. Als u bepaalde cookies blokkeert, belemmert dat mogelijk de correcte werking van de website.

Home > Boeken > Geschiedenis > HANDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE COMMISSIE VOOR GESCHIEDENIS/BULLETINS, VOL. 187, 2021
Delen Facebook Twitter Pinterest Google plus E-mail
De juiste prijs wordt berekend na inloggen. Deze prijs is btw inbegrepen. Gratis verzending in België vanaf € 25.
Verschijningsdatum: 10/02/2022

HANDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE COMMISSIE VOOR GESCHIEDENIS/BULLETINS, VOL. 187, 2021

door Falco Van der Schueren, Christian de Borchgrave, Bert Verwerft & Amable Sablon du Corail

Falco Van Der Schueren, “Sacent tout et cetera. Een vijftiende-eeuws formulierboek als unieke schriftelijke getuige van laatmiddeleeuwse vrijwillige rechtspraak in Henegouwen (U.B.G., hs. 2304)” (p. 5-64) :

Ongeveer honderd jaar geleden werd vanuit het Rijksarchief van Bergen een vijftiende-eeuws formulierboek overgebracht naar de Gentse Universiteitsbibliotheek, waar het sindsdien deel uitmaakt van de rijke middeleeuwse handschriftencollectie. Door deze ruiltransactie bleef het manuscript gespaard van de desastreuze brand die het archiefdepot in de Henegouwse hoofdstad zou treffen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tot nog toe heeft deze bron niet veel van haar geheimen prijsgegeven en bleef een diepgaande studie ervan uit. Het formulierboek biedt evenwel een unieke inkijk in de laatmiddeleeuwse organisatie van de vrijwillige rechtspraak binnen het graafschap Henegouwen en levert enkele belangrijke indicaties op over de specifieke rol daarin van onder meer grafelijke leenmannen of hommes de fief. Gezien de waarde van dit handschrift dringt zich een kritische teksteditie op om de inhoud ervan toegankelijker te maken. Aan die nood wil deze bijdrage in de eerste plaats tegemoetkomen, maar inleidend beoogt ze evenzeer om (1) dieper in te gaan op de feiten die reeds gekend zijn; (2) alternatieven te formuleren om eertijdse interpretaties te nuanceren; (3) een aanzet te geven tot bijkomend onderzoek om hiaten op te vullen.


Christian De Borchgrave en Bert Verwerft, “Een facet van de diplomatieke cultuur: geloofs-, volmacht-, instructie- en vrijgeleidebrieven in het begin van de vijftiende eeuw” (p. 65-93):

De juridificering en de toenemende verschriftelijking van het Bourgondische bestuur tekenden, samen met een hoofse cultuur, de contouren van de Bourgondische diplomatie. De professionalisering van het diplomatieke bedrijf ten tijde van hertog Jan zonder Vrees (1404-1419) werkte de specialisatie en formalisering van diplomatieke documenten in de hand. Deze bijdrage biedt een waaier van de meest gebruikte types van diplomatieke documenten: de geloofsbrieven, de volmachtbrieven, de (toonbare en niet-toonbare) instructiebrieven en de vrijgeleidebrieven.


Amable Sablon du Corail, “Quand l’État reprend ses droits. Guerre, économie rurale et enquêtes administratives en Flandre au temps de Maximilien d’Autriche (1484, 1495)” (p. 95-141):

La guerre, à l’époque médiévale et moderne, perturbe gravement l’économie et entraîne la suspension du fonctionnement normal des institutions, voire leur effondrement temporaire. Celles-ci, pourtant, ne tardent pas à réagir par la mise en œuvre de procédures administratives complexes tendant à restaurer leur emprise sur la société. Sont ici présentées deux enquêtes menées par la Chambre des comptes de Lille en 1486 et 1495, la première à la demande du fermier du domaine comtal de Ninove, la seconde sollicitée par le receveur de l’Extraordinaire de Flandre. L’enquête de Ninove livre de précieuses informations sur les conséquences de la guerre sur la démographie, la main d’œuvre et l’agriculture. On y voit que quelques mois d’opérations militaires suffisent à faire chuter d’un tiers ou de la moitié le produit d’un cycle triennal entier. L’information sollicitée par le receveur de l’Extraordinaire de Flandre, quant à elle, révèle les obstacles que devait surmonter un officier du prince dans l’exercice de ses fonctions. Les deux documents illustrent toute l’importance de la routine dans le développement de l’État : le discours de « rationalité administrative » porté par les Chambres des comptes était en effet rendu performatif non par l’efficacité des procédures de contrôle, mais par leur répétition.

Dit is een uitgave van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis. / Ceci est une publication de la Commission royale d'Histoire. / This is a publication of the Royal Historical Commission.


Standaard
boek € 32,00
Boek met abonnement € 32,00

Details

HANDELINGEN VAN DE KONINKLIJKE COMMISSIE VOOR GESCHIEDENIS/BULLETINS, VOL. 187, 2021
Auteur(s): Falco Van der Schueren, Christian de Borchgrave, Bert Verwerft & Amable Sablon du Corail
Aantal pagina’s: 232
Taal : Frans
ISSN: 0001-415X

Over de auteur(s)

Falco Van der Schueren (geboren op 8 mei 1992) behaalde een professionele bachelor in het secundair onderwijs aan de Arteveldehogeschool in 2016 en een master in de geschiedenis aan de Universiteit Gent in 2019. Voor zijn scriptie ‘Ars notariatus Hanoniensis: openbare notarissen en hommes de fief in de organisatie van vrijwillige rechtspraak binnen laatmiddeleeuws Henegouwen (1345-1467)’ ontving hij de André Schaepdrijverprijs. Na zijn studies ging hij aan de slag als freelance onderzoeker. Momenteel werkt hij aan het proefschrift ‘Gedeeld belang of onderlinge wedijver? De organisatie van vrijwillige rechtspraak in de Zuidelijke Lage Landen tijdens de late middeleeuwen (1278-1433)’, waarvoor het Bijzonder Onderzoeksfonds van de Universiteit Gent hem een doctoraatsmandaat toekende.

Christian de Borchgrave (°1966), doctor in de geschiedenis, is eerste adviseur bij de Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers en vrijwillig wetenschappelijk medewerker aan het Ruusbroecgenootschap (Universiteit Antwerpen). Hij publiceerde boeken en artikels over de diplomatie onder de Bourgondische hertog Jan zonder Vrees en over de geschiedenis van de katholieke kerk in Vlaanderen tijdens het interbellum.

Bert Verwerft (°1985), licentiaat in de geschiedenis, werkt als erfgoeddeskundige bij de gemeente Beveren. Hij is coredacteur van het tijdschrift Het Land van Beveren en als vrijwillig wetenschappelijk medewerker verbonden aan de vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Gent. Zijn wetenschappelijke interesses bevinden zich op het snijvlak van sociale en politieke geschiedenis, met bijzondere aandacht voor de laatmiddeleeuwse oorlogvoering en voor de sociogenese van de adel in de Bourgondische periode.

Amable Sablon du Corail – Ancien élève de l’Ecole nationale des Chartes, il est conservateur en chef du patrimoine aux Archives nationales (France), où il dirige le département du Moyen Âge et de l’Ancien Régime. La plupart de ses travaux portent sur l’histoire politique, financière et militaire, à la fin du Moyen Âge et au début de l’époque moderne, en France et dans l’espace bourguignon. Il a récemment publié La guerre, le prince et ses sujets. Les finances des Pays-Bas bourguignons sous Marie de Bourgogne et Maximilien d’Autriche (1477-1493) aux Editions Brepols (2019).

 

Meer in deze rubriek

GETUIGEN TUSSEN GESCHIEDENIS EN HERINNERING NR. 134 (2022) Stichting Auschwitz
LES PROFESSEURS ALLEMANDS EN BELGIQUE Raphaël Cahen, Jérôme De Brouwer, Frederik Dhondt & Maxime Jottrand, eds.
LE BOMBARDEMENT D'IXELLES ET D'EVERE Albert Guyaux
HET BOMBARDEMENT OP ELSENE EN EVERE Albert Guyaux
BUILDING A PROFESSION Jelena Dobbels
HORTA IN AMERIKA Tom Packet

Alle boeken in deze rubriek